Supermarkt Wijnjewoude werkt samen met Maatwurk in Gorredijk: Buurtsuper heeft belangrijke sociale functie

Terwijl Heidie de schappen in de winkel controleert en een klant begroet, buigt een oudere vrouw buigt over een tafel vol met koeken, reepkoeken en andere baksels. “Wêr binne dy lekkere koeken? Dy keapje ik hjir altyd, mar ik sjoch se no net.” De lekkere koeken die mevrouw zoekt, zijn helaas in het mandje verdwenen van een andere klant die net even eerder was. “Jimme ha hjir dyselde lekkere bôle fan bakker Van den Berg as wy froeger hienen yn ‘e winkel yn Lippenhuzen.”

De mevrouw doet even boodschappen in Wijnjewoude, omdat ze in het dorp oppast op haar kleinkinderen. Ze winkelt het liefst niet bij de grote bekende supermarkten. “Dy winkels binne my fierstene grut. Dit binne moaie lytse winkeltsjes. Hjir kin ik alles sa fine.” Heidie luistert haar geduldig aan en vertelt later dat opvallend veel oudere mannen in hun eentje boodschappen komen doen. “Sokke manlju fine it noflik omdat alles in fêst plak hat. Se meitsje efkes in praatsje en gean dan wer op hûs oan. Sokke minsken fersûpe yn in grutte winkel.”

De Buurtsuper van Wijnjewoude straalt nu rust uit, maar kent een woelig verleden. In een tijdsbestek van een paar jaar was er een brand en wisselden eigenaren en winkelmanagers elkaar af. In 2024 besloot een werkgroep uit het dorp de zaken voortaan grondig aan te pakken. Het pand en het terrein werden overgenomen van de vorige eigenaar, waarmee een ferme streep werd gezet onder het verleden.

Motoren achter de werkgroep zijn Wout van der Wal en John van der Veen. Wout brengt zijn ervaring als supermarktmanager in en John schakelde zijn netwerk in om de benodigde financiën bij elkaar te schrapen. John is inmiddels samen met Wout eigenaar van de winkel. “Op in saterdei hienen wy al it jild by elkoar. Genôch jild om it pand te keapjen en op te knappen. Wy dogge alles om de winkel foar Wynjewâld te behâlden.”

De winkel heeft volgens hem ook een grote sociale functie in het dorp. Het is de plek waar mensen elkaar tegen het lijf lopen en even een praatje maken. In dorpen zonder winkel is het vaak een dooie boel, maar met een winkel zoals de buurtsuper is er altijd wat te doen. “Mei de rollator kinne se hjir ek komme. Miskien kinne se hjir in de takomst aanst ek noch kofje krije mei appelgebak.”

Zo kwam de winkel dus in handen van het dorp en moest er een nieuwe ondernemer gevonden worden die de winkel ging bestieren. Heidie Talsma greep deze buitenkans met beide handen aan. Winkelervaring deed ze eerder al op in de kledingzaak van haar ouders in Drachten en Oosterwolde. Omdat die winkels haar te weinig voldoening gaven, stapte ze over naar het speciaal onderwijs in Drachten. Toen diverse scholen fuseerden werd het haar te grootschalig, verloor ze haar motivatie en besloot ze iets heel anders te doen: de buurtsuper in Wijnjewoude runnen. Hier kan ze haar commercieel gevoel en haar liefde voor het begeleiden van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt kwijt.

Wêr binne dy lekkere koeken? Dy keapje ik hjir altyd, mar ik sjoch se no net

Buurtsuper Wijnjewoude werkt hiervoor samen met Maatwurk uit Gorredijk, een organisatie die dagbesteding biedt aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Jetze de Vries en Onno Hofstra zijn oprichters en eigenaren van Maatwurk en ondersteunen met hun team ongeveer tachtig mensen. Medewerkers van Maatwurk werken bijvoorbeeld in de Buurtsuper in Oudeschoot en in het onderhoud van sportvelden.

Onno legt uit hoe Maatwurk geschikte dagbestedingsplekken voor hun cliënten zoekt. De activiteiten moeten passen bij de behoeften van iemand. Jetze geeft een concreet voorbeeld. “Wy hienen in jonge dy’t noch gjin skroef yn in planke krije koe. Ik lear him hoe’t hy in boarmasjine festhâlde moat en hoe’t hy stean moat. Stap foar stap. No kin hy sels meubels meitsje.”

Froukje de Boer uit Surhuisterveen werkt sinds kort via Maatwurk in de winkel in Wijnjewoude. Voorheen werkte ze in een kleine supermarkt in Aldeboarn, maar die werd een paar jaar geleden plots gesloten. Na lang zoeken naar een vergelijkbare plek kon ze aan de slag in Wijnjewoude. “Ik wie wol oardel oere ûnderweis mei de bus fan hûs nei Aldeboarn. Dat joech hiel folle stress. No hellet Heidie my mei de auto op en bringt my ek wer thús.”

Mei de rollator kinne se hjir ek komme. Miskien kinne se hjir in de takomst aanst ek noch kofje krije mei appelgebak

Ze houdt van de rustige omgeving omdat ze van veel prikkels te snel zenuwachtig wordt, dat levert onnodig veel stress op. Daarom werkt ze het liefst in een kleine winkel met slechts weinig personeel. Een reguliere supermarkt is voor haar al gauw te groot en bovendien ontbreekt het daar aan professionele begeleiding. Heidie weet wanneer Froukje het even moeilijk heeft. “At der in rige by de kassa stiet, help ik har om rêst te finen. Of se giet efkes kleurplaten ynkleurjen of se sjongt yn ‘e kofjekeamer at it har te folle wurdt.”

Jetze legt uit dat cliënten van Maatwurk nooit worden ingezet als gewone werknemers, ze werken ook nooit onder tijdsdruk. Een winkel als de buurtsuper moet daarom niet afhankelijk zijn van dagbesteding. Twee dagen per week werkt Froukje nu in Wijnjewoude. In de winkel is altijd iemand aanwezig met de juiste diploma’s, kennis en ervaring om haar te begeleiden. Ze draait gewoon mee in het team, staat achter de kassa, handelt de bestellingen af en doet eigenlijk alles wat de andere medewerkers ook doen, maar als het voor haar te druk wordt, dan trekt ze zich even terug om te ‘ontprikkelen.’

Froukje voelt zich na een paar weken al helemaal thuis in Wijnjewoude, “Ik bin hjir al gau te plak. It is hjir rêstich en lyts. Wy ha hjir in leuk team en it fielt as of ik hjir al folle langer wurkje.”

Tekst: Remco Hofman
Foto’s Onno Hofstra