Anne Boonstra geniet van paard Bernau van de HerdersHoeve: “It moaiste is as hynders foar dy wurkje wolle en dat se sjen litte wolle wat se kinne”

Het was voor Anne Boonstra een grote verrassing dat Arno Brok, de commissaris van de Koning in Fryslân, haar in Rijs in het zonnetje zette. Om de tradities van de Friese aangespannen sport en tuigpaarden te behouden, reikte de organisatie van de dit jaar voor de tachtigste keer georganiseerde jaarlijkse Concours Hippique in Rijs een speciale cultuurprijs uit. Volgend voorjaar moet het Fries kostuum van Anne klaar zijn en is het de bedoeling dat ze het draagt wanneer ze de commissaris van de Koning in een sjees binnenrijdt bij de volgende editie van dit paardenevenement.

Familiesport

Anne komt uit een echte paardenfamilie. Heit Jochem, mem Rian en broer Jan zijn ook allemaal fanatieke paardenliefhebbers, het hele gezin doet regelmatig mee aan men- en tuigwedstrijden in het hele land. De paardentruck wordt dan vol geladen met vier paarden en in de aanhanger staan in de wedstrijd gebruikte wagens. Zo wordt elke wedstrijd een gezinsuitje. De koffie gaat mee en de luifel gaat uit alsof ze op de camping staan. “Wy binne altyd mei syn fjouweren op paad en wy ride yn ferskillende kombinaasjes: tandem, klavertje drie of dûbelspan.”

Overdag werkt Anne in de eigen familiestal in Wijnjewoude die onderdak biedt aan tientallen paarden en pony’s. “Ik train en fuorje oerdeis ús eigen hynders. Fierder doch ik it ûnderhald fan de stâl en meitsje de túgen fan ‘e hynders skjin.

‘Schoonste geheel’

Op wedstrijddagen rijdt Anne voor Stal De HerdersHoeve van Fokke en Maaike Herder uit Wijnjewoude. Ze neemt deel aan het onderdeel tuigen, waarbij ze op een concourswagen met vier wielen zit met de Friese merrie Bernau van de HerdersHoeve. De jury beoordeelt de deelnemers op verschillende criteria. Het gaat om in vaktaal omschreven criteria, zoals ‘een zweefmoment’, een ‘ruim wegzettend voorbeen’ en een ‘krachtig ondertredend achterbeen.’

In feite komt het er op neer dat de combinatie paard, berijder en wagen zich zo mooi mogelijk presenteert. Het zogenaamde ‘schoonste geheel’. Anne legt het uit in gewone mensentaal: “De fjouwer skonken fan it hynder moatte sa lang mooglik yn balâns fan ‘e grûn komme. De nekke moat omheech en stil stean.”

Het gaat echter niet alleen om hoe Bernau voor de wagen loopt, ook hoe Anne op de wagen zit speelt mee. Ze moet rechtop zitten, met ontspannen schouders. Het doel is dat Anne een eenheid met het paard vormt, het paard mag geen last van Anne hebben. “Ik moat de hannen stil hâlde. It moat krekt lykje as dat ik neat doch, mar yntusken jou ik tige lytse oanwizings.”

Orenspel

Anne kijkt dan met name naar de oren van Bernau, het ‘orenspel’ in vaktermen. Staan de oren mooi naar voren, dan weet ze dat het paard er plezier in heeft. Staan de oren naar achteren, dan is er iets mis en moet er iets veranderd worden. “In hynder kommunisearret mei de earen. Alles moat kloppe, at it hynder yn syn ritme sit, moat ik neat feroarje.”

Relatie

Een van de belangrijkste zaken is het opbouwen van een relatie tussen de berijder en het paard. Dat betekent veel praten en voelen. Net als tussen mensen die elkaar voor het eerst ontmoeten. Met sommige mensen heb je een klik en met anderen juist helemaal niet. Zo is het tussen paarden en mensen ook, legt Anne uit.

Wat voor gevoelens komen er los bij Anne als ze met haar paarden werkt? “It moaiste is as hynders foar dy wurkje wolle en dat se sjen litte wolle wat se kinne. Dat se ‘vrij en blij’ foar de karre rinne. Dat se al begjinne foardat ik wat sein of dien ha. Dat is it moaiste.”

De wedstrijdvoorbereiding begint met het vlechten van de manen, het wassen van het paard en het zwart maken van de hoeven. “At ik mei it flechtsjen begjin, wit Bernau al wat der barre moat”, zegt Anne Boonsdtra.

Tekst: Remco Hofman

Foto’s: Femke Haarsma en Rian Boonstra